الوقت - چارلز سوم، شاه انگلیس از 3 روز پیش به آمریکا سفر کرده است. سفری که همزمان با تشدید اختلافات واشنگتن-لندن بر سر تحولات جنگ علیه ایران، مشارکت در ناتو و اختلافات تجاری دو سوی آتلانتیک صورت گرفته است.
رسانهها و کارشناسان هرکدام ارزیابی خود از این سفر را ارائه دادهاند و بی.بی.سی به عنوان پایگاه خبری رسمی دولت انگلیس گزارش داده است که حتی پیش از ورود شاه چارلز به آمریکا، دیپلماتهای انگلیسی در مورد دستاوردهای این سفر رسمی عملگرا بودند. آنها میدانستند که این سفر نمیتواند روابط روبه سرد انگلیس و آمریکا را به طور کامل از نو تنظیم کند. براساس گزارش «جیمز لندیل»، خبرنگار دیپلماتیک بی.بی.سی اختلافات بر سر ایران، ناتو، اوکراین، تجارت و حملات لفظی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه «کییر استارمر»، بسیار عمیقتر از آن است که با یک سفر سلطنتی برطرف شود و دیپلماتها تنها امیدوار بودند که این دیدار حداقل بتواند لحن تند دو کشور علیه یکدیگر را تغییر دهد و از تنش بین لندن و واشنگتن بکاهد.
«دیوید منینگ»، سفیر سابق انگلیس در ایالات متحده، پیش از سفر به بیبیسی گفت که پادشاه «یک عامل تثبیتکننده و ضربهگیر» است که میتواند «فضای بهتری را برای تعامل مجدد با دولت ترامپ بر سر برخی از مسائل بسیار دشوار دوجانبه فراهم کند و برای این منظور، پادشاه ممکن است به آمریکا سفر کرده باشد.
با این حال لحن شاه انگلیس در سخنرانیاش در مراسم شام کاخ سفید و پس از آن سخنرانی در کنگره بسیار تند بود. براساس گزارش نیویورک تایمز، شاه انگلیس به آرامی به آمریکاییها یادآوری کرد که از کجا آمدهاند و چه چیزی آنها را به عنوان یک ملت متحد میکند.
شاه انگلیس حتی در کنگره گفت: «مشارکت ما زادهی اختلاف است، اما به همین دلیل از استحکام آن کاسته نشده است. شاید بتوانیم توافق کنیم که همیشه با هم توافق نداریم.» با چنین سخنانی، پادشاه انگلیس تلاش کرد تا اختلافات دیپلماتیک فعلی را در یک بستر تاریخی گستردهتر مطرح کند، اما به نظر میرسد که قرار نیست اختلافات لندن-واشنگتن به آسانی تمام شود.
شاه انگلیس در آمریکا درست دست روی مواردی گذاشت که شخص ترامپ بارها به این موضوعات حمله کرده و آنها را قبول ندارد. برخلاف این که ترامپ به ناتو علاقه چندانی ندارد، شاه انگلیس گفت ناتو نه تنها پس از حملات یازده سپتامبر «شانه به شانه» از آمریکا حمایت کرده، بلکه به ما کمک میکند تا «با چالشهای جهانی که به طور فزایندهای پیچیده و پرمناقشه است، مقابله کنیم.»
درباره اوکراین هم که ترامپ این روزها توجهی به آن ندارد، شاه انگلیس گفت که برای «دفاع از اوکراین و شجاعترین مردمش» به «عزم راسخ و ارادهای راسخ» نیاز است.
کنایه شاه انگلیس به ترامپ
یکی از پرسروصدا ترین کنایههای شاه انگلیس به ترامپ جایی بود که او در ضیافت شام کاخ سفید مطرح کرد. در جریان این ضیافت، چارلز سوم در بخشی از سخنان خود به اظهارات پیشین ترامپ در مجمع داووس اشاره کرد؛ جایی که رئیسجمهور آمریکا گفته بود اگر نقش ایالات متحده در جنگ جهانی دوم نبود، اروپا امروز به زبان آلمانی صحبت میکرد. چارلز در واکنشی طنزآمیز و با لبخندی آرام گفت: «جرأت میکنم بگویم اگر ما نبودیم، شما الان به زبان فرانسوی صحبت میکردید.»
این جمله که با خنده حاضران همراه شد، بهسرعت به یکی از نکات برجسته این دیدار تبدیل شد. تحلیلگران معتقدند این شوخی در ظاهر ساده، در واقع اشارهای تاریخی و هوشمندانه به رقابتهای استعماری انگلیس و فرانسه در قرون ۱۷ و ۱۸ میلادی در آمریکای شمالی دارد؛ رقابتی که در نهایت با پیروزی انگلیس در جنگ هفتساله (۱۷۵۶ تا ۱۷۶۳) و امضای معاهده پاریس در سال ۱۷۶۳ پایان یافت.
در نتیجه آن تحولات، بخش بزرگی از مستعمرات فرانسه در آمریکای شمالی به کنترل انگلیس درآمد و زبان انگلیسی بهتدریج جایگزین فرانسوی در ساختار زبانی و سیاسی مستعمراتی شد که بعدها هسته اولیه ایالات متحده را تشکیل دادند.
بسیاری از کارشناسان نیز گفتهاند که سفر و سخنرانیهای شاه انگلیس در آمریکا، علاوه بر جنبههای تشریفاتی، حامل پیامهای سیاسی مهمی درباره اختلافات پنهان اما عمیق میان لندن و واشنگتن است؛ اختلافاتی که در قالب دیپلماسی نرم و حتی شوخیهای ظاهرا ساده، خود را نشان میدهد، اما در لایههای زیرین، به موضوعات راهبردی همچون ناتو، جنگ اوکراین، سیاستهای انرژی و آینده نظم جهانی گره خورده است.
سفر در سایه جنجال اپستین
سفر چارلز به واشنگتن همچنین به دلیل پرونده جفری اپستین، در کانون توجه افکار عمومی است. کاخ سلطنتی پیش از این سفر، درخواستها برای دیدار با بازماندگان و خانواده قربانیان این مجرم جنسی درگذشته را رد کرده بود. از سوی دیگر، «اندرو»، شاهزاده سابق انگلیسی و برادر کوچکتر چارلز، سالها با اپستین دوستی داشت. ویرجینیا جوفری، یکی از قربانیان اپستین، اندرو را متهم به سوءاستفاده از خود در دوران کودکی کرده است. اندرو همواره این اتهام را رد کرده است. همانگونه که انتظار میرفت چارلز به این موضوع اشارهای نکرد.
کارشناسان زیادی نیز معتقدند که با وجود آن که شاه انگلیس اکنون در آمریکا به سر میبرد، اما این واقعیعت را باید پذیرفت که روابط لندن و واشنگتن به گرمی گذشته نیست. سیبیسی نیوز در گزارشی نوشته است که سخنرانی پرکنایه چارلز در در کنگره آمریکا در زمانی صورت گرفت که دو طرف از نظر تاریخی در پائین ترین سطح «رابطه ویژه» قرار دارند. رابطه ویژه عبارتی است که «وینستون چرچیل»، نخستوزیر سابق انگلیس پس از جنگ جهانی دوم برای روابط دوجانبه لندن و واشنگتن ابداع کرد، اما در حال حاضر نشانه خاصی از این روابط ویژه دیده نمیشود.
